Câu chuyện bắt đầu từ một buổi tối yên tĩnh, tôi đang ngồi lướt Facebook thì thấy một bài đăng về lịch sử Chelsea. Một cậu nhóc, gọi là “fan thế hệ mới” đi, bình luận một câu sai toét về cái năm thành lập đội bóng. Tôi bực mình không chịu nổi. Đã là fan, dù mới hay cũ, thì cái gốc gác phải nắm rõ chứ. Tôi thử comment nhẹ nhàng chỉnh sửa, nhưng cậu ta lại quay ra cãi tay đôi, kiểu “em mới là người đúng”. Lúc đó, máu nóng nổi lên, tôi tự nhủ: “Được thôi, để lão già này mở lớp học lại cho mà xem.”
Quá trình “xắn tay áo” đi tìm chân lý trên Wikipedia
Tôi tắt màn hình điện thoại, bật ngay cái máy tính bàn lên. Tay gõ liền ba chữ quen thuộc: “chelsea fc wikipedia”. Mục tiêu của tôi không phải là đọc lướt qua để cãi lại một câu, mà là phải đào sâu, mổ xẻ toàn bộ cái lịch sử đồ sộ ấy, để khi nói ra, câu chữ của mình phải chắc như đinh đóng cột.
Cái trang Wikipedia tiếng Anh về Chelsea thì bạn biết rồi đấy, nó dài kinh khủng khiếp. Toàn chữ là chữ, từ phần Lịch sử (History) cho đến Sân vận động (Stadium), rồi Chuyển nhượng (Transfers) các kiểu. Tôi lướt chuột miệt mài, mắt dán vào màn hình. Thực sự, đây là một cuộc thám hiểm tốn công sức, chứ không phải chỉ là một cú click đơn giản.
Tôi dừng lại ở từng đoạn, đọc chậm và phân tích. Cái mà tôi tìm kiếm không chỉ là ngày tháng, mà là những câu chuyện ẩn sau nó, những thứ mà báo chí thường bỏ qua khi viết tin tức hàng ngày. Tôi ghi chép vội vàng vào một file Notepad, gạch đầu dòng những ý mình cho là cực kỳ quan trọng và dễ bị fan mới hiểu lầm hoặc bỏ sót.
Làm công việc này tốn cả tiếng đồng hồ. Ban đầu, tôi tính tìm mười điều cơ, nhưng thấy nhiều quá, dễ làm người đọc nản. Tôi quyết định lọc lại, chỉ giữ 5 điều cốt lõi nhất, những thứ mà tôi cam đoan fan cứng phải biết, fan mới nhất định phải học. Quá trình sàng lọc này là bước quan trọng nhất, vì nó đòi hỏi sự hiểu biết cá nhân và kinh nghiệm theo dõi đội bóng lâu năm của tôi để đánh giá xem điều gì thực sự có giá trị.
“5 điều” tôi lôi được từ đống thông tin khổng lồ
Sau khi hì hục đọc và tóm tắt, đây là thành quả của buổi tối hôm nay. Tôi lôi ra được 5 điểm mà tôi tin là fan cần phải khắc cốt ghi tâm:
- Thứ nhất: Sự thật về năm thành lập. Wikipedia chỉ rõ câu lạc bộ được thành lập vào năm 1905, tại một quán rượu đối diện với cổng chính sân Stamford Bridge. Điều này thì ai cũng biết, nhưng cái đáng nói là: họ chọn tên “Chelsea” sau khi cái tên “Stamford Bridge FC” đã bị từ chối. Sự khởi đầu ngẫu hứng này là linh hồn của đội bóng.
- Thứ hai: Kỷ nguyên trước Vô địch Châu Âu. Nhiều người chỉ nhớ từ thời Mourinho đổ đi, nhưng Wikipedia cho thấy trước năm 1955, Chelsea đã phải vật lộn khá nhiều. Chiến thắng Vô địch Quốc gia lần đầu tiên vào năm 1955 dưới thời Ted Drake thay đổi hoàn toàn bộ mặt CLB, từ một đội bóng giải trí, trở thành một đội bóng có tham vọng. Đây là cái mốc tôi thấy quan trọng hơn nhiều danh hiệu gần đây.
- Thứ ba: Việc mua lại Stamford Bridge. Tôi tò mò về sân nhà. Năm 1992, câu lạc bộ đã suýt mất Stamford Bridge vì vấn đề tài chính. Thông tin Wikipedia ghi rõ: Việc thành lập công ty CPO (Chelsea Pitch Owners) để mua lại quyền sở hữu sân là một nước cờ thiên tài giúp đội bóng giữ vững được “ngôi nhà” của mình. Đây là chi tiết cực kỳ ít người để ý.
- Thứ tư: Chi tiết về Áo Đấu. Ban đầu, Chelsea không mặc màu xanh hoàng gia đâu! Wikipedia tiết lộ rằng áo đấu đầu tiên là màu xanh lục bảo. Nó chỉ chuyển sang màu xanh hoàng gia và quần đùi trắng sau khi Ted Drake thực hiện cuộc đại tu năm 1953. Chi tiết nhỏ xíu này lại là thứ giúp tôi đánh bại được cậu nhóc kia trong cuộc tranh luận.
- Thứ năm: Đội hình tệ nhất (hay đáng nhớ nhất). Phần Wikipedia về “Kỷ lục câu lạc bộ” cho tôi thấy một giai đoạn khá khủng hoảng vào những năm 1970 và 1980, khi đội bóng rớt hạng và chật vật. Thông tin này giúp mình nhìn nhận rằng đội bóng nào cũng có lúc thăng lúc trầm. Cái tinh thần chiến đấu vượt qua giai đoạn đen tối ấy, đó mới là điều fan cần học, chứ không phải chỉ chăm chăm nhìn vào cúp C1.
Tổng kết lại cho anh em
Nói chung là, sau khi cày xới xong cái đống Wikipedia đó, tôi thấy đầu óc mình sáng sủa hẳn ra. Tôi nhận ra rằng, thông tin chi tiết luôn nằm ở đó, chỉ chờ mình bắt tay vào tìm. Cái cảm giác tự tay đi kiểm chứng và tóm tắt lại kiến thức cũ nó thú vị hơn nhiều so với việc nghe người khác kể.
Tôi chia sẻ cái quá trình này không phải để dạy đời ai cả, mà là để khuyến khích anh em: đừng tin ngay vào lời nói trên mạng. Muốn chắc cú, hãy tự mình vào Wikipedia, hoặc các nguồn uy tín khác mà đọc lại từ đầu. Đừng ngại đọc cái bài viết dài cả chục ngàn chữ ấy. Đọc xong, bạn không chỉ biết 5 điều này, mà còn sáng tỏ ra cả trăm điều khác nữa. Đó mới là cái thành quả lớn nhất của buổi thực hành hôm nay!
Còn về thằng nhóc kia à? Tôi quăng ngay cho nó cái link Wikipedia, gạch chân cả 5 ý trên. Nó im bặt. Thế là đủ. Thực hành là cách tốt nhất để học và chiến thắng.
