Cái tiêu đề hôm nay, “Nhận định trận Chelsea vs MU: 5 phút đọc ngay thông tin quan trọng nhất!”, nghe thì có vẻ hoành tráng, chuyên nghiệp lắm đúng không? Nhưng thực tế, nó lại là sản phẩm của một buổi chiều tối hoàn toàn hỗn loạn, và cũng là cái cách tôi phải thay đổi toàn bộ cái “công thức” làm nội dung của mình.
Quá trình Lập Kế Hoạch Bị Hủy Bỏ
Tôi vốn dĩ đã lên lịch cả tuần cho cái bài nhận định này. Tôi ngồi vẽ vời ra một cái biểu đồ phân tích sâu, từ phong độ từng cầu thủ, lịch sử đối đầu chi tiết trong 10 năm qua, cho đến cả so sánh chiến thuật của hai ông HLV. Tôi quyết tâm phải ra một bài chất lừ, phải khiến các anh em đọc xong là ồ lên, à lên vì độ chi tiết.
Các ông biết đấy, cái kiểu phân tích chuyên sâu nó ngốn thời gian kinh khủng. Tôi bỏ cả buổi sáng để mở các trang thống kê, tải về các biểu đồ nhiệt, ghi chép các chỉ số XG (Bàn thắng kỳ vọng) của cả hai đội. Thậm chí tôi còn nghĩ đến việc dựng hẳn một cái video ngắn mô phỏng lại đội hình xuất phát dự kiến cơ.
Nhưng đời có bao giờ chiều lòng ai đâu.
Cú Quay Xe Bất Ngờ Chiều Hôm Đó
Cái sự cố nó xảy đến vào khoảng 4 giờ chiều. Tôi đang ngồi trong phòng, đầu óc chìm đắm trong việc so sánh phong độ sân nhà/sân khách của Chelsea thì bà xã tôi chạy vào, mặt tá hỏa.
“Anh ơi, cái máy bơm nước tự nhiên nó hỏng rồi! Nước tràn ra khắp bếp, mà mai chủ nhật thợ thuyền nó nghỉ hết!”
Các ông tưởng tượng được không? Đang nghiên cứu đội hình ra sân, bỗng chốc tôi phải chuyển ngay sang chế độ “kỹ sư đường ống nước.” Tôi quăng cái laptop sang một bên, vớ lấy cái kìm, cái mỏ lết rồi lao xuống bếp. Gần ba tiếng đồng hồ, tôi vật lộn với cái máy bơm chết tiệt đó, người thì ướt đẫm, đầu óc thì quay cuồng.
Khi mọi thứ tạm ổn, cũng là lúc đồng hồ chỉ 7 giờ tối. Lúc đó tôi nhận ra:
- Thứ nhất: Cái bài phân tích chi tiết chết tiệt kia chắc chắn không kịp nữa.
- Thứ hai: Độc giả họ cần thông tin bây giờ, chứ không phải đợi đến nửa đêm.
- Thứ ba: Tôi quá mệt để ngồi gõ ra 3000 chữ.
Ra Quyết Định: Tối Giản Hóa Mọi Thứ
Tôi lau qua loa cái mặt, bước vào phòng, nhìn chằm chằm vào cái tiêu đề dự kiến ban đầu (tôi gọi nó là “Bản Nhận Định Thế Kỷ”) rồi lắc đầu. Không thể được.
Tôi hít một hơi thật sâu và quyết định phải thay đổi toàn bộ. Tinh thần lúc đó là: “Làm cái gì nhanh nhất, hiệu quả nhất, và thô nhất thì làm!”
Tôi mở laptop lên (may mà nó không bị nước tràn vào) và thực hiện “công thức 5 phút” của riêng mình. Đây là cái cách tôi triển khai:
-
Bước 1: Chắt Lọc Thông Tin Sống Còn (15 phút)
Tôi bỏ hết cái mớ XG, biểu đồ nhiệt lằng nhằng. Tôi chỉ tập trung vào ba nguồn tin quan trọng nhất mà tôi tin tưởng nhất: thông tin chấn thương chính thức từ CLB, kết quả đối đầu trực tiếp 3 trận gần nhất, và nhận định từ hai-ba chuyên gia bóng đá đáng tin trên mạng xã hội. Tôi so sánh chéo xem họ nói gì giống nhau. Cái gì giống nhau là cái cần giữ lại.
-
Bước 2: Viết Lấy Cái Chất, Bỏ Cái Lượng (30 phút)
Tôi tự nhủ mình không được dùng quá 100 từ cho mỗi mục. Ví dụ, thay vì viết cả đoạn “Chelsea đang có hàng tiền vệ kiểm soát bóng tốt nhưng hàng thủ thiếu ổn định,” tôi chỉ ghi vỏn vẹn: “Chelsea: Công được, thủ toang. Cần cẩn thận ở hai biên.” Hoặc thay vì phân tích chiến thuật dài dòng, tôi chốt luôn: “Dự kiến sẽ là màn đấu trí giữa HLV A và B, nghiêng về phía phản công tốc độ.”
Tôi cắt hết các từ hoa mỹ, chuyển sang giọng văn cực kỳ mộc mạc, như đang nói chuyện trực tiếp với anh em ngoài quán cà phê vậy. Tôi thay “xu hướng chiến thuật” bằng từ “cách đá.” Thế là xong.
-
Bước 3: Đặt Cái Tiêu Đề Ép Buộc (5 phút)
Tôi nhìn vào cái bài đã viết. Nó chưa đến 500 chữ. Tôi nghĩ ngay đến sự cố máy bơm nước làm hỏng kế hoạch ban đầu. Cái sự cần tốc độ đã đưa tôi đến bài viết này. Thế là tôi chốt luôn cái tiêu đề: “5 phút đọc ngay thông tin quan trọng nhất!”. Nó phải thật ngắn, thật gọn, và giải quyết được vấn đề của người đọc ngay lập tức.
Kết Quả: Bài Học Về Sự Tối Giản
Tôi nhấn nút Đăng. Cảm giác lúc đó không phải là sự tự hào về một bài viết phân tích đỉnh cao, mà là sự thỏa mãn vì đã hoàn thành được nhiệm vụ trong cái điều kiện khắc nghiệt nhất.
Tôi kéo xuống xem thống kê lượt xem. Các ông biết điều gì xảy ra không? Lượt xem và tương tác tăng vù vù! Nó tăng còn nhanh hơn cả những bài phân tích chi tiết dài cả cây số mà tôi đã từng đổ mồ hôi công sức ra viết trước đây.
Tôi nhận ra một điều: Đôi khi, cái mà chúng ta nghĩ là quan trọng (phân tích chi tiết, số liệu hoa mỹ) lại không phải là cái mà độc giả cần nhất. Cái họ cần là cái tinh túy nhất, được lọc qua một cái phễu gọn gàng, và đưa đến cho họ một cách nhanh nhất, như cái cách tôi lao đi sửa máy bơm vậy.
Chính sự cố hỏng máy bơm hôm đó, cái sự bận rộn đáng ghét đó, lại đẩy tôi đến một công thức làm nội dung mới: Ngắn, Gọn, và Thẳng Thắn Giải Quyết Vấn Đề.
Từ giờ, cái công thức này sẽ là “kim chỉ nam” cho tôi. Tiết kiệm thời gian, vẫn thỏa mãn đam mê, mà hiệu quả lại tăng gấp đôi. Quá là ổn áp luôn, các ông nhỉ!
